Instant Search

A Stylish Magazine for Men

James McAvoy schittert in Split

Een household name? Nee, dat is de 37-jarige James McAvoy nog niet. Wel is de Schotse acteur één van de meest interessante acteurs van zijn generatie. Moeiteloos wisselt hij tussen big budget blockbusters, kleine onafhankelijke films en het toneel. “Geef mij iets te acteren en ik ben blij.” Gentlemen’s Watch sprak McAvoy exclusief in Los Angeles over zijn nieuwste film, de psychologische thriller Split.De interviews met Hollywoodsterren die u hier elk nummer leest, gaan meestal volgens een vast stramien. Een extreem luxe hotel in New York of Los Angeles, na een lange vliegreis vechten tegen het tijdsverschil om nog een coherente mening te vormen over de film die je direct die avond moet zien en de ochtend erna aantreden voor het interview met daaromheen een klein leger aan publicisten en pr-medewerkers. Een unieke kans, dat zeker, maar toch altijd wat bevreemdend en heel wat moeite voor een interview van iets meer dan een half uur. Zo nu en dan is er echter een verademing. Zoals nu, tijdens onze ‘audiëntie’ met James McAvoy.

split_02038331_ps_1_s-lowIn het London West Hollywood Hotel in LA is een halve verdieping gereserveerd voor McAvoy’s nieuwste film Split. En waar het nog wel eens een intimiderend geheel kan zijn, is de vrijdagochtend bijna sereen te noemen. Het interview vindt plaats in een leeggetrokken hotelsuite met enkel wat stoelen en een tafel met daarop waterflesjes van elf dollar. McAvoy stapt binnen – alleen – en begroet ons. Dan volgt een korte mededeling van de filmmaatschappij – ‘als we straks weer binnenstappen is het tijd voor de laatste vraag’ – en we kunnen beginnen. “Goed,” begint de acteur met een Schots accent terwijl hij zijn Starbucks-beker op tafel zet. “Alleen m’n kind is een no-go. Ga je gang.” De reden is dus M. Night Shyamalan’s nieuwste film Split. Het moge bekend zijn dat Shyamalan (The Sixth Sense, Unbreakable) ooit gold als de nieuwe Spielberg, maar dat hij na minder dan een handjevol films ‘het’ verloor met films als The Happening en After Earth. Toch heeft de regisseur zich hervonden in thrillers en horrors met een bescheidener budget en met een veel en veel beter resultaat. Split is zijn beste in jaren. De thriller gaat over Kevin (James McAvoy), een jongen die 23 persoonlijkheden bezit. Door één daarvan wordt hij gedwongen om drie jonge meisjes te kidnappen. Dan begint er zich een nieuw, bruut, karakter te manifesteren.

Een glansrol voor McAvoy die hier al zijn acteerskills op los laat gaan. Dat zijn bereik aanzienlijk is, dat was bekend, maar de Schot doet er nog een schepje bovenop. Moeiteloos gaat hij van het ene naar het andere personage. Hij voorkomt het grootste gevaar en maakt er geen karikaturen van. Vooral de overgangen tussen de karakters zijn indrukwekkend om naar te kijken. Maar daarnaast is het ook vooral een Shyamalan-film zoals we ze kennen van het begin. Finesse, geen overdreven uitleg, spanning en een meesterlijke twist op het eind. Niet zo’n immense als bij The Sixth Sense, maar wie zijn eerste paar films kent, zal niet teleurgesteld zijn. Een zeldzaam goede samenwerking als we McAvoy moeten geloven. “Night is één van de meest voorbereide mensen met wie ik ooit heb gewerkt. Dat gevoel heb ik bij nog maar twee andere regisseurs gehad. Wie? Nee, haha, dat zeg ik niet want nu voelt elke regisseur zich vereerd en denken ze dat ik het over hem heb. Zelfs wanneer ik niet helemaal zeker was over wat hij van mij vroeg, ben ik op zijn oordeel afgegaan. En dat zegt wat, want ik ben nogal een eigenwijs en hardleers mannetje!” Een hardleers mannetje dat in 2007 en 2008 doorbrak met films als geschiedenisdrama’s Becoming Jane, Atonement en actie-vehikel Wanted. En die sindsdien regelmatig garant staat voor solide werk in onder meer The Last King of Scotland, The Conspirator en Trance. Toch voelt McAvoy zich nooit de grote ster. Ook al is hij sinds 2011 de jonge Professor Xavier in de nieuwe X-Men films. “Het voelt alsof mijn beroemdheid komt en gaat. Een soort eb en vloed zeg maar. Ik ga ook zelden naar Hollywoodfeestjes, dus als er geen film van mij uitkomt, kan ik redelijk anoniem over straat.”

Een paar films van de laatste tijd gingen over mensen met psychische problemen, Trance, Filth en Split.

“Van Macbeth op het toneel tot aan Trance en Split inderdaad. Die voorgeschiedenis hielp ook bij Split. Ik had simpelweg al heel wat voorwerk gedaan. Het meest interessante van mijn research voor Split en wat we ook in de film hebben verwerkt, was hoe mensen met een dissociatieve identiteitsstoornis omgaan met hun andere persoonlijkheden. Een dagboek of, nog beter, een vlog. Het helpt de gemeenschap van karakters die binnenin leven om te gaan met het dagelijks leven. Zo ben ik bijvoorbeeld een vrouw tegengekomen die een jongetje als karakter had. ‘Hij’ gaf al z’n geld uit aan LEGO, dus heeft ze ‘iemand anders’ een video laten opnemen waarin aan ‘m werd gevraagd of hij niet al het huishoudgeld aan LEGO wilde uitgeven.”

Als acteur ben je sowieso altijd bezig met andere karakters. Ging dat nog door je hoofd toen je bezig was met Split?

“Wel wat. Want weet je: de mensen om mij heen zijn allemaal zo onder de indruk dat ik negen verschillende karakters speel. Maar ik ben acteur, dus dat is wel mijn werk. De subtiele overgangen tussen de personages waren natuurlijk lastig, maar wat betreft de karakters an sich… Ik heb wel honderd verschillende karakters gespeeld.” (lacht)

 Maar nu negen in één film, heb je ook negen keer betaald gekregen?

“Ha! Die heb ik nog niet gehoord! Goed punt. Nee, zeker niet. Ik ga hierna even met m’n agent bellen.”

 Heb je door het werk ooit wel eens het gevoel gehad dat je echt meerdere ‘persoonlijkheden’ bezit?

“Nee, gelukkig niet. Maar je hebt natuurlijk wel je game face en hoe je thuis bent. Maar goed, dat zul jij ook hebben. Je bent wie je bent op werk en thuis. Ik heb acteurs en regisseurs meegemaakt die oogden als extreem goed functionerende en exceptionele mensen, maar haal ze weg van een filmset en ze zijn een puinhoop en hopeloos verloren. Maar ik heb ook vaak genoeg het tegenovergestelde meegemaakt. Getalenteerde en zelfverzekerde mensen buiten de set, maar die een puinhoop zijn op de set omdat ze niet met de druk kunnen omgaan. Totdat je een camera op ze richt en ze waanzinnig zijn. Ja we zijn een raar stel, die creatievelingen.”

Een boodschap van de film is dat lijden je sterker maakt. Geloof je dit ook voor jezelf?

“Hmm, lastig. Het kan zeker. Ik heb vooral vroeg in mijn leven best wat geleden. Ik ben blij met wie ik ben en ik heb geluk met wie ik ben geworden. Daar zou ik niets aan willen veranderen, maar het was wel pittig. Je vader niet meer zien van jongs af aan en je moeder die je laat wonen bij je grootouders vanwege haar gebrekkige gezondheid.”

Maar het één volgt niet logischerwijs op het ander?

“Je wordt niet per se een mooi en sterk persoon als je een hoop shit over je heen hebt gekregen, zeker niet. Het maakt je wel sterker. Het is cliché, maar dat is al decennialang een hoofdonderwerp in films. Al die superheldenfilms. Oh, mijn ouders zijn vermoord, ik word Batman. Oh, mijn mama wordt afgeschoten, ik word Bambi, een supercool hert. Onze tragedies maken ons.” (lacht)

En je opvoeding?

“Die ook. Mijn grootouders en moeder zijn streng voor mij geweest. Ik mocht pas op mijn zestiende alleen de deur uit. Maar ik heb nooit de neiging gehad om daarna los te gaan. Ik ben altijd wel verantwoord geweest en wilde zelfs dokter worden. Op school ontdekte ik mijn creatieve kant met de hulp van twee inspirerende leraren. Van het één kwam het ander en zit ik hier nu tegenover jou.”

Een aanzienlijke carrière met heel wat film en tv, maar ook toneel. Waar ligt je voorkeur?Split-4

“Toneel is anders, creatief meer bevredigend. Anders dan film waar je soms de hele dag alleen maar door een deuropening moet lopen. De muziek vertelt je bij een film wat je moet voelen, het licht laat weten of je bang moet zijn of romantisch. Je hebt in film relatief weinig invloed als acteur. In tegenstelling tot het toneel, waar je het publiek veel meer kunt sturen als je op de planken staat.”

Wat drijft je bij het acteren?

“Gewoon acteren vind ik het mooist, niets over het proces en meer van dat gezemel. Gewoon op het toneel staan of voor een camera, en dan acteren. Dan ben ik in mijn element. Alhoewel dat gevoel van falen altijd op de loer ligt. De vrees dat alles zomaar ineens kan ophouden, dat raak ik denk ik nooit helemaal kwijt.

Met succes wissel je blockbusters af met kleinere films, zoals Split.

“Dat is een luxe die ik mij nooit had kunnen voorstellen. Maar het afwisselen tussen grote en kleine films houdt mij creatief scherp en die grote zorgen ervoor dat het mij lukt om een onafhankelijke film te financieren. Het is een compleet verschil met waarop ik mij instelde toen ik begon. Hoogstens twee klussen per jaar en verder bijbeunen. Nu ben ik al tot begin 2018 voorzien!”

Ooit wel eens spijt gehad van een rol?

(denkt na, zucht en heft z’n armen richting het plafond) “Ik zou liegen als ik nee zei. Natuurlijk zijn er rollen geweest die ik beter had moeten doen of helemaal niet. Of rollen die ik uit strategisch oogpunt koos omdat ze goed zouden zijn voor mijn carrière. Ik ga liever voor projecten waar ik achter sta, maar iedereen speelt het spelletje. Als ze zeggen van niet, dan liegen ze. In ieder geval tegen zichzelf.”

Met die instelling heb je waarschijnlijk weinig met die hele Hollywood-scene?

“Een feestje op zijn tijd, tuurlijk, maar het blijft raar dat je een halve economie hebt die in essentie is gebaseerd op kunst. Heel dubbelstrijdig. En veel draait om status. Ik heb wel eens een klus gedaan waar een acteur zijn trailer letterlijk ging opmeten omdat die van iemand anders groter was. Het lijkt als uit een parodie over Hollywood, maar die dingen gebeuren!”

Toch werk je erin?

“Zeker, want doordat het zo’n waanzinnig grote business is worden er ook goede dingen gemaakt. Het is niet makkelijk, maar ze zijn er zeker. En ik ben zeker niet gefrustreerd. Mijn zoon zal een hoop meer geld hebben dan ik vroeger en gegarandeerd zijn van een goede opleiding.”

Wat is het beste advies dat je ooit kreeg over Hollywood?

“Hou je hoofd koel en laat je niet verleiden. Dat probeer ik na zo’n vijftien jaar nog steeds te doen. M’n werk serieus nemen, weinig drama en genieten van de dingen die ertoe doen. Wat dat is? Familie, motoren en voetbal.”

Split draait vanaf 19 januari in de bioscoop